KOŚCIÓŁKI  ŻUŁAWSKIE

Kilkadziesiąt zdjęć urokliwych kościołów Żuław i Powiśla. Zapraszam do lektury innych opisów turystycznych na Żuławach:

http://www.tomek.strony.ug.edu.pl/zulawy.htm
http://www.tomek.strony.ug.edu.pl/opisy/sztutowokrynicatolkmicko.htm
http://www.tomek.strony.ug.edu.pl/pieklo http://www.tomek.strony.ug.edu.pl/slobity

 Emocjonalna ocena skandalicznego stanu opieki nad zabytkami tego regionu:

http://www.tomek.strony.ug.edu.pl/wiatraki

Aktualnie jest tu ok. połowy istniejących obiektów; w miarę kontynuowania turystyki zbiór zdjęć będzie się powiększał, co będzie sukcesywnie oznakowywane.

Aby obejrzeć zdjęcia - kliknij lewą myszą na poniższe miniaturki

 

 

Wielkie Żuławy

(pomiędzy Leniwką i Nogatem)

 

Lisewo Malb. (niem. Liessau, 1316), kośc. św. Mikołaja z XIV w., z chrzcielnicą, drewniana wieża z izbicą, na wieży wzorzec pręta  chełmińskiego.

 

Lisewo Malb.

 Boręty (niem. Barendt, 1321), poewangelicki kośc. św. Katarzyny z 1841.

Boręty  50 m dalej drugi, gotycki z XIV w., w ruinie (prawdopodobnie błędna nazwa na tabliczce).

Boręty c.d. (w ruinie)

Palczewo (niem. Palschau, 1344), drewniany kośc. św. MB Częstoch. z 1712.

 

Nowa Cerkiew (niem. Neukirch, XIV w.), murowany kośc. św. Marcina z 1838.

Ostaszewo (niem. Schöneberg, 1353), ruina kośc. z XIV w., spalonego 1945,

Ostaszewo, cd ruina kośc. z XIV w.,   oraz kośc. św. Jana Chrzciciela z 1873.

Lichnowy (niem. Gr. Lichtenau, 1254), okazały murowany kośc. św. Urszuli z XIV w., obok płyty nagrobne.

Lichnowy wnętrze kośc. św. Urszuli z XIV w.

Lichnowy kośc. św. Urszuli z XIV w.

 

Lichnowy kośc. św. Urszuli z XIV w., obok płyty nagrobne.

 

Żuławki (niem. Fürstenwerder, 1352), kośc. NMP z 1840, we wsi 5 domów podcieniowych.

Stegna (niem. Steegen, XIII w.), kośc. Najśw.Serca P. Jezusa z 1682.

 

Stegna kośc. Najśw.Serca P. Jezusa z 1682, bogate wnętrze.

 

 

Sztutowo (niem. Stutthof).

 

Tujsk prawdopodobnie dawny dom modlitwy

 

Marzęcino (d. Panna, niem. Jungfer, XIV w.), szachulcowy kośc. Niepok. Pocz. NMP z 1852. 1 km na pn. resztki śluzy obok Kan. Panieńskiego.

Cyganek (d. Tujce, niem. Tiegenhagen, 1349), kośc. grekokatolicki św. Mikołaja z XIV w., obok stare groby.

Kmiecin (niem. Fürstenau, 1338), kośc. św.Jadwigi Królowej z XIV w. Z izbicą i oryginalnymi drewnianymi „sobotami”. ** km na wschód resztki cm. mennonickiego w Rakowym Polu (1 km na pn. od trasy warszawskiej).

 

 

Kmiecin (niem. Fürstenau, 1338), Z izbicą i oryginalnymi drewnianymi „sobotami”.

 

 

Lubieszewo (niem. Ladekopp, XIV w,), kośc. św. Elżbiety Węgierskiej z XIV w. Wieża z izbicą. W Stobcu kilka km na W, duży cmentarz mennonicki. 

 

 

Orłowo (niem. Orloff, 1349), kośc. św. Barbary z XIV w. W Orłowskim Polu resztki cm. mennonickiego.

Myszewo (niem. Gr. Mausdorf), kośc. Podwyższ. Krzyża św. z XIV., znaki powodziowe

 

Myszewo znaki powodziowe

Marynowy (niem. Marienau, 1321), kośc. św. Anny z XIV w., obok stare nagrobki. Cała wieś jest wielkim skansenem.

Świerki (niem. Tannsee, 1321), poewangelicki kośc. św. Bartłomieja z 1798, kośc. kat. z 1823 zniszczony.

 

 

Wierciny, nad Nogatem 5km S od Jazowej

       

 

Żuławy Gdańskie i Powiśle Lewobrzeżne

(na zachód od Leniwki i Wisły)

 

Wiślina (niem. Hochzeit, 1308), brama cmentarna z 1792 z drewnianą wieżą. Stan skandalicznej ruiny (dla przyzwoitości z tabliczką: remont)

 

Wiślina (niem. Hochzeit, 1308), wieża, dawny dom modlitwy (?)

 

Wocławy (niem. Wotzlaff, 1308), ruina kośc. z XIV  w., spalonego w 1729, odbudowango, spalonego w 1945, rozebranego w 80-tych w skandalicznych okolicznościach (w lustracji z 1956 - „piękny, filarowo-wnękowy szczyt wschodni wymaga zabezpieczenia”).

 

Wróblewo (niem. Sperlingsdorf, 1308), kościółek nad samą Motławą (nabrzeże dla łodzi), Wniebowzięcia NMP z XVI w., maleńki, ale z chórem; wyjątkowo malowniczo usytuowany.

Cedry Wlk. (d. Cędry Wlk, niem. Gr. Zünder,1353), kośc. św. św. Aniołów Stróżów z XIV w. spalony przez Armię Czerwoną w 1946, odb. w latach 80-tych.

Trutnowy (niem. Trutenau, 1308), kośc. św. Piotra i Pawła z XIV w. z herbem Gdańska i znakiem powodziowym.

 

 

Leszkowy (niem. Letzkau, 1454), kośc. św. Br. Alberta z XVII w., spalony po 1945, niezbyt fortunnie częściowo odbudowany, wew. płyty nagrobne.

 

 

Kiezmark (niem. Käsemark, 1349), kośc. M.B.Częstochowskiej z 1727, witraże, herby gdańskie.

 

 

 

 

 

Żuławy Elbląskie i Powiśle Prawobrzeżne

(na wschód od Wisły i Nogatu)

 

 

 

 

Kaczynos (niem. Katznasse), kośc. ryglowy z 1705, rozebrany i przeniesiony podobno do Elbląga.

Jezioro (niem. Thiensdorf, XVI w.), kośc. Wniebowz. NMP z 1898, obok denkmal międzywoj.

Jezioro (niem. Thiensdorf, XVI w.) c.d.   Zbór mennonicki z 1865, podobno przewidziany do odbudowy, obok zarośnięty cmentarz mennonicki.

Fiszewo (niem. Fischau, XIII w.), ruina kośc. z XIV, cmentarz ze starymi nagrobkami, w tym piękną renesansową stelą mennonicką. W innym miejscu wsi - okazały odbudowany cmentarz mennonicki. We wsi pomnik pomordowanych przez Prusaków internowanych powstańców z 1831.

 

 

Fiszewo (niem. Fischau, XIII w.)

 

 

 

 

 

Kolejne obiekty czekają na wizytację:

Gnojewo (niem. Gnojau, XIII w.), skandaliczna ruina unikatowego (bo najstarszego w Polsce szachulcowego) kośc. z XIV w., drugi św. Szymona i Judy Tad. z 1863, kapliczka z XV w.

Królewo (niem. Königsdorf, XIV w.), kośc. św. Mikołaja z 1820, z krzywą wieżą, nagrobki, stara kapliczka.

Kończewice (niem. Kunzendorf, 1338), kośc. Wniebowzięcia NMP z XIV w., zabytkowa płyta nagrobna, jedna z najpiękniejszych sylwetek drewnianej spiczastej wieży krytej gontem, z izbicą.

Jasna (niem. Lichtfelde)

Jegłownik (niem. Fichthorst, 1449), kośc. M.B. Nieustającej Pomocy z 1804, denkmal międzywoj.

Jelonki (niem. Hirschfelde)

Jeziernik (niem. Schönsee, 1334), kośc. św. Jerzego z XIV w., wieża z izbicą, obok stare nagrobki mennonickie.

Krzyżanowo (niem. Notzendorf, 1385), kośc. św. Barbary z XIV w. 1 km S od Starego Pola

Mątowy Wlk. (niem. Gr. Montau, XIII w.), kośc. św. Piotra i Pawła z 1347, miejsce ur. św. Doroty z Mątowów, bulwersujący napis na tablicy: „wzorowa matka i żona”...

Miłoradz (niem. Mielenz, 1282), kośc. św. Michała Arch. z XIV w.

Niedźwiedzica (niem. Bärwalde, 1342), kośc. św. Jakuba Apostoła z XIV w., resztki cm. mennonickiego, skandaliczny pożar drewnianego zboru mennonickiego w 1990.

Nowy Dwór Gd. (niem. Tiegenhof, 1515), kośc. Przemienienia Pańsk. z 1831.

Nowy Staw (niem. Neuteich, 1310), kośc. św. Mateusza z 1400., oraz kośc. z XIX w. (tzw. „ołówek”).

Osice (niem. Wossitz, 1308), kośc. św. Antoniego z Padwy z płytami nagrobnymi.

Pogorzała Wieś (niem. Wernersdorf), kośc. św. Mikołaja z 1829.

Rozgart (niem. Pr. Rosengart, 1314), kośc. pomennonicki z 1890.

Rybina (niem. Fischerbabke, 1600).

Stara Kościelnica (niem. Alt Münsterberg, 1321), kośc. św. Jerzego z XIV w.

Stare Pole (niem. Altfelde, 1330), kośc. MB Królowej Polski z 1879.

Stogi (niem. Heubude, 1521), kośc. ekumeniczny, obok cmentarz mennonicki, obecnie wielkie lapidarium nagrobków z całych Żuław, rezultat rozpaczliwej próby zachowania zabytków masowo wszędzie dewastowanych przez chuliganów, oraz rozkradanych...  Drewniany kościół mennonicki rozebrany po wojnie.

Tuja (niem. Tiege, 1318), oryginalnej budowy kośc. św. Jakuba z XIV w.

 

nowy adres:  tomasz.plucinski@ug.edu.pl

F strona z indeksem opisów turystycznych
F strona główna